Cytologia

Cytologia to badanie profilaktyczne, które wykrywa raka i stany przednowotworowe szyjki macicy. Polega na pobraniu wymazów specjalną szczoteczką z szyjki macicy i ich analizie pod mikroskopem. Badanie umożliwia wczesne rozpoznanie zmian komórek nabłonka – od niegroźnych po rakowe. Dzięki wczesnej diagnozie pacjentka ma większe szanse na skuteczne leczenie. Około 1,5-2% wyników wymaga dalszej diagnostyki. Optymalne wykonanie to około 10. dzień cyklu, po miesiączce, bez stosowania preparatów dopochwowych. Dowiedz się, jak prawidłowo przygotować się do badania.

Najważniejsze informacje

  • Cytologia wykrywa raka i stany przednowotworowe szyjki macicy przez pobranie wymazów specjalną szczoteczką i analizę komórek pod mikroskopem.
  • Około 1,5-2% rozmazów cytologicznych wykazuje nieprawidłowości wymagające dalszych procedur diagnostycznych.
  • Badanie należy wykonać 2 dni po miesiączce, ale nie później niż 14 dni przed kolejną – optymalnie około 10 dnia cyklu.
  • Przez 2 dni przed badaniem nie wolno współżyć ani stosować preparatów dopochwowych, lubrykantów czy środków plemnikobójczych.

Na czym polega badanie cytologiczne?

Badanie cytologiczne wykonuje się w ramach profilaktyki antynowotworowej. Cytologia polega na wprowadzeniu specjalnej szczoteczki wymazowej do części pochwowej szyjki macicy i pobraniu wymazów, które następnie są badane pod mikroskopem. 

Analiza wymazu pozwala na wykrycie zmian komórek nabłonka – część z nich jest niegroźna, ale zdarza się, że badanie wykazuje obecność komórek rakowych. Wówczas, dzięki wczesnej diagnozie pacjentka ma większe szanse na podjęcie skutecznego leczenia i na powrót do zdrowia.

Około 1,5% do 2% rozmazów cytologicznych prezentuje nieprawidłowości wymagające dalszych procedur diagnostycznych.

Kiedy wykonać cytologię?

Zaleca się, aby badanie cytologiczne było przeprowadzane w pierwszej fazie cyklu, co najmniej dwie doby od zakończenia miesiączki, ale nie później niż 14 dni przed kolejnym krwawieniem. Optymalnie cytologię pobiera się około 10 dnia cyklu. W ciągu dwóch dni poprzedzających wymaz z szyjki macicy nie należy współżyć ani stosować preparatów dopochwowych, lubrykantów ani środków plemnikobójczych.

Cytologia w Invimed

Badanie cytologiczne możesz wykonać w każdej klinice Invimed. W Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu i Katowicach nie musisz umawiać się na badanie. W Gdyni pobranie materiału do badania wykonywane jest podczas wizyty u ginekologa.

  • Warszawa: od poniedziałku do piątku w godzinach od 10:00 do 18:00

  • Wrocław: w godzinach pracy punktu pobrań

  • Poznań: w godzinach pracy punktu pobrań (grafik Punktu Pobrań znajdziesz na stronie: Invimed Poznań)

  • Katowice: w godzinach pracy punktu pobrań

  • Gdynia: podczas wizyty u ginekologa, materiał do badania pobiera lekarz. Aby umówić się na wizytę z badaniem cytologicznym, skontaktuj się z nami (tel. 500 900 888).

Najczęściej zadawane pytania – FAQ

Czy cytologia boli i jak długo trwa badanie?

Badanie cytologiczne jest praktycznie bezbolesne – może wywołać jedynie lekki dyskomfort. Trwa około 2-3 minut i nie wymaga znieczulenia. Po badaniu mogą wystąpić niewielkie plamienia, które są normalne.

Jak często należy wykonywać cytologię?

Kobiety w wieku 25-64 lata powinny wykonywać cytologię co 3 lata, jeśli poprzednie wyniki były prawidłowe. Częstotliwość może być większa w przypadku nieprawidłowych wyników lub zwiększonego ryzyka.

Czy można wykonać cytologię w trakcie przyjmowania antykoncepcji hormonalnej?

Tak, antykoncepcja hormonalna nie stanowi przeciwwskazania do wykonania cytologii. Należy jednak poinformować lekarza o przyjmowanych preparatach, ponieważ hormony mogą wpływać na obraz cytologiczny.

Co oznaczają nieprawidłowe wyniki cytologii?

Nieprawidłowy wynik nie oznacza automatycznie raka. Może wskazywać na stany zapalne, infekcje lub zmiany przednowotworowe. Wymaga dalszej diagnostyki, najczęściej kolposkopii lub ponownej cytologii.

Czy można wykonać cytologię podczas infekcji intymnej?

Nie zaleca się wykonywania cytologii podczas aktywnej infekcji, ponieważ może to zniekształcić wyniki. Należy najpierw wyleczyć infekcję, a badanie wykonać około tygodnia po zakończeniu leczenia.

Bręborowicz, G. H. (Red.). (2020). Położnictwo i ginekologia Tom 1-2 (3. wyd.). Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie. ISBN: 978-83-200-6229-8.

Ministerstwo Zdrowia. (2023). Program profilaktyki raka szyjki macicy (cytologia). https://www.gov.pl/web/zdrowie/program-profilaktyki-raka-szyjki-macicy-cytologia-

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne. (2020). Rekomendacje dotyczące pobierania rozmazów cytologicznych w standardzie postępowania w gabinetach ginekologicznych. https://www.rovers.pl/post/rekomendacje-polskiego-towarzystwa-ginekologicznego-pobieranie-rozmaz%C3%B3w-cytologicznych-zalecenia

Narodowy Fundusz Zdrowia. (2025). Profilaktyka raka szyjki macicy. https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-szyjki-macicy

Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i nie zastępują one indywidualnej oceny lekarza w kwestii postępowania medycznego wobec każdego pacjenta. Lekarz, po dokładnym zbadaniu stanu pacjenta, ustala zakres i częstotliwość badań diagnostycznych oraz/lub procedur terapeutycznych, uwzględniając konkretne wskazania medyczne. Wszelkie decyzje medyczne są podejmowane w pełnym porozumieniu z pacjentem.

Autor artykułu

Redakcja Invimed - służymy pacjentom rozwiązując ich problemy z płodnością. Korzystamy ze światowej wiedzy medycznej, najnowocześniejszych technologii oraz metod leczenia. Jesteśmy po to, aby spełniać marzenia o rodzicielstwie. Uśmiechy na twarzach szczęśliwych rodziców nadają sens naszej pracy.

Zobacz wszystkie artykuły →