Metody zachowania żeńskiej płodności
Nowotwory i leczenie onkologiczne mogą prowadzić do przedwczesnego wygasania czynności jajników oraz do niepłodności. Nie każda terapia przeciwnowotworowa powoduje niepłodność u kobiety, jednak ważne jest, aby mieć świadomość jej ryzyka.
Czynniki wpływające na płodność kobiety przy chorobie nowotworowej:
- wiek w chwili diagnozy i leczenia
- stan płodności kobiety przed leczeniem onkologicznym
- typ i wielkość dawki chemioterapii
- miejsce i dawka radioterapii
- obszar/miejsce operacji
Metoda leczenia onkologicznego wywiera wpływ na funkcje rozrodcze kobiety. Im dłużej trwa terapia i im większe są jej dawki, tym większe niebezpieczeństwo uszkodzenia układu rozrodczego:
- chemioterapia – może uszkodzić lub całkowicie zniszczyć komórki jajowe. Niektóre składniki chemioterapii są bardziej szkodliwe niż inne. Natomiast przy niektórych nowszych lekach przeciwrakowych ryzyko niepłodności może nie być do końca znane – choć zwykle takie informacje dostępne są w ulotce dla danego leku;
- radioterapia – może uszkodzić układ rozrodczy, jeśli jest w bezpośredniej bliskości miednicy. Przykładowo napromieniowanie jajników, macicy i ich okolic może prowadzić do niepłodności, ale radiacja klatki piersiowej już nie. Promieniowanie na przysadkę mózgową lub obszary w mózgu produkujące hormony mogą powodować niepłodność przez wpływ na produkcję hormonów, które z kolei bezpośrednio mają związek z funkcjonowaniem układu rozrodczego. W dodatku radioterapia okolic miednicy może uszkodzić macicę, co może później spowodować trudności w utrzymaniu ciąży.
- operacje - zabiegi resekcji części lub całości narządów rozrodczych, tj. usunięcie jajników, macicy, szyjki macicy lub innych części układu rozrodczego, mogą być przyczyną niepłodności. Miejsce i zakres operacji może zwiększać ryzyko.
- przeszczep szpiku kostnego i komórek macierzystych z reguły wymaga dużych dawek chemioterapii (z lub bez radioterapii całego ciała), przez co stanowi duże prawdopodobieństwo niepłodności poprzez uszkodzenie jajników lub macicy.
Zalecane jest, aby kobieta po zakończeniu terapii wstrzymała się min. 6 miesięcy z planowaniem ciąży, ponieważ komórki jajowe wystawione na działanie chemioterapii lub radioterapii mogą mieć uszkodzenia genetyczne i uważa się, że w ciągu tego czasu uszkodzone oocyty powinny już opuścić organizm kobiety.
Przeczytaj więcej o:
